Hôm trước mình đọc được thông tin một người bạn trên Facebook chia sẻ “tiêu chí chọn trường duy nhất ở Phần Lan là gần nhà vì chất lượng giáo dục trường nào cũng như nhau trên toàn quốc”, còn ở Việt Nam, chọn trường mầm non đi kèm với một danh sách nỗi lo lắng bất tận: cô có đánh con tôi không, thực phẩm ở trường có mua từ chợ đầu mối không, con được ra ngoài chơi mỗi ngày hay quanh quẩn trong phòng với TV chỉ ăn và ngủ?

Khi đặt câu hỏi trong Parents Hub Group về nỗi lo lắng khi con lần đầu đi học, mình đã nhận được vô số bình luận về nỗi sợ mang tên “trường mầm non”: sợ con bị ốm, sợ con nghịch ngợm bị cô tét vào mông, sợ cô giáo không công bằng, sợ không đi quà thì cô có ghét con không, sợ bị ép vào khuôn khổ quá sớm, sợ cô không yêu trẻ, sợ con không thích nghi được với môi trường mới…

Để bố mẹ có thể an tâm gửi con ở trường; ngay từ đầu, việc chọn trường cho con phải được thực hiện một cách cẩn thận. Trước khi thực hiện một tour tham quan các trường mầm non hay lạc trôi giữa vô số các review online trên mạng; bố mẹ cần suy nghĩ về điều con thực sự cần ở trường mầm non và đưa ra tiêu chí của riêng mình trong việc chọn trường mầm non cho con.

tieu chi chon truong mam non

TIÊU CHÍ CHỌN TRƯỜNG MẦM NON CHO CON

1. Gần nhà, phù hợp với điều kiện gia đình

Ngày càng nhiều bố mẹ sẵn sàng chở con đi xa 3-4 km để con có môi trường giáo dục theo đúng ý mình hơn là gửi con vào dưới khu chung cư chỉ cách vài phút đi bộ. Tuy nhiên, việc bé đi học quá xa sẽ gây nhiều khó khăn mệt mỏi cho cả bé và bố mẹ. Bố mẹ nên khoanh vùng trường trong bán kính 5-6 km, càng gần nhà càng tốt. Trường học cũng cần phù hợp với điều kiện kinh tế gia đình; khung giờ đưa đón của bố mẹ hoặc người hỗ trợ đón bé.

2. Giáo viên

Giáo viên là nhân tố quan trọng nhất trong trường học. Dù triết lý của người đứng đầu có tốt đến bao nhiêu, chương trình học tân tiến đến mức nào, người tuyển sinh ở trường có thuyết trình hấp dẫn như nào… nhưng những điều đó không được thể hiện qua con người giáo viên thì không có ý nghĩa gì cả. Cô giáo mới là người tiếp xúc với con bạn hàng ngày và ảnh hưởng trực tiếp đến những gì con bạn nhận được từ nhà trường.

Nghề giáo viên mầm non, đặc biệt làm việc với các em bé độ tuổi 1-2 tuổi rất vất vả, căng thẳng; nếu như không thực sự yêu trẻ em và yêu công việc thì sẽ cảm thấy việc chăm sóc lũ trẻ ăn rơi vãi khắp nơi, đứa khóc cần dỗ, đứa cần rửa mông, đứa phải vỗ mới ngủ… là sự mệt mỏi triền miên, dẫn đến thường xuyên quát mắng cáu gắt thậm chí đánh đập trẻ…

Là yếu tố quan trọng nhất, giáo viên cũng cũng là điều khó đánh giá nhất.

Bố mẹ nhất thiết nên gặp giáo viên sẽ phụ trách con mình, trò chuyện với cô trước khi quyết định gửi con ở trường; trao đổi với cô về những lo lắng của mình và xem cô trả lời như thế nào; quan sát nét mặt và hoạt động của trẻ con trong lớp học (các bé có vui vẻ thoải mái tự nhiên không); quan sát cách cô nói chuyện và tương tác với trẻ. Việc đánh giá và cảm nhận về giáo viên chỉ trong một thời gian ngắn để đưa ra quyết định nhiều khi dựa rất nhiều vào trực giác và kinh nghiệm sống của bố mẹ; và vào việc bố mẹ có cảm thấy an tâm hay bất an đối với cô giáo.

Những yếu tố khác liên quan đến giáo viên như mức lương, chế độ đãi ngộ, việc đào tạo cho giáo viên có được thực hiện thường xuyên không… cũng sẽ ảnh hưởng đến thái độ, khả năng làm việc lâu dài và năng lực của giáo viên.

3. Quản lý

Quản lý nhà trường rất quan trọng trong việc định hướng chất lượng giáo dục; cách mà giáo viên giao tiếp với trẻ em cũng như đảm bảo sự an toàn cho trẻ. Sẽ không có những vụ bạo hành mầm non chấn động trên báo chí nếu như quản lý nhà coi việc đánh mắng trẻ là không chấp nhận được và làm mọi cách để đảm bảo việc đó. Người quản lý cũng cần rất sát sao với sự an toàn của trẻ và đảm bảo tất cả giáo viên đều nắm được các nguyên tắc an toàn.

Hãy trao đổi với quản lý nhà trường về định hướng và triết lý giáo dục; những điều mà nhà trường coi trọng nhất là gì; làm sao đảm bảo an toàn khi trẻ đi ra ngoài; làm sao để đảm bảo cô giáo không đánh trẻ… để có thể hình dung xem ngôi trường này có phù hợp với gia đình bạn và con bạn hay không.

4. Giao tiếp đối với trẻ

Độ tuổi mầm non là giai đoạn nhạy cảm, trẻ tiếp thu mọi kích thích từ môi trường xung quanh. Thời gian con bạn đi học ở trường tới 8-10 tiếng mỗi ngày; do vậy tìm hiểu về cách mà giáo viên, quản lý giao tiếp với trẻ là điều quan trọng. Cô giáo nói năng nhẹ nhàng hay quát to; nói trống không với trẻ, với tình huống trẻ đánh nhau cô xử lý hư thế nào; cô có hay chê bai trẻ không, cô có so sánh đứa trẻ này với đứa trẻ khác không; cô làm gì khi phạt trẻ? Môi trường giáo viên nhẹ nhàng; quan tâm, tôn trọng sự khác biệt của trẻ, hạn chế đưa ra các bình luận chỉ trích… sẽ nuôi dưỡng sự tự tin và an tâm cua con.

Ở Việt Nam, rất nhiều cha mẹ và giáo viên không biết cách giao tiếp nhẹ nhàng với trẻ; thường xuyên đánh giá chê bai và so sánh trẻ; trút nóng giận lên trẻ, cho rằng mình là người lớn có quyền điều khiển trẻ phải theo ý mình; nghĩ rằng trẻ con thì phải ngoan và nghe lời; phải sạch sẽ phải ngồi một chỗ không được bày bừa và gây phiền nhiễu cho người lớn … Điều này cũng bắt nguồn từ cách chúng ta được nuôi dạy từ bé và để thay đổi cần nhận biết và điều chỉnh bản thân một cách từ từ.

5. Cơ sở vật chất, lớp học và đồ chơi

Lớp học đủ rộng và ánh sáng, đồ chơi đa dạng và chất liệu tốt; có sân chơi ngoài trời, có góc đọc sách… là những điều cần thiết cho hoạt động hàng ngày của trẻ. Tuy nhiên bố mẹ cũng cần biết tần suất sử dụng của không gian; có những trường sân chơi rộng và đẹp nhưng trẻ hầu như không được chơi ở ngoài, hay có bể bơi nhưng hầu như không dùng tới…

6. Thực phẩm và bữa ăn

Nếu bố mẹ có điều kiện thuận lợi để gửi con ở những trường có nguồn thực phẩm sạch, hữu cơ… sẽ là điều tốt cho bé. Khi đến thăm trường, bố mẹ nên quan sát bếp, cách chế biến thực phẩm; quan sát bữa ăn của bé: đồ ăn hấp dẫn đa dạng nhiều dinh dưỡng không, các bé ăn ngon miệng và vui vẻ không, bé có tự ăn không…

7. Chương trình học & hoạt động hàng ngày

Mỗi trường và mỗi mô hình giáo dục sẽ có hoạt động hàng ngày khác nhau và chương trình học khác nhau. Các mô hình mầm non trên thế giới thường đảm bảo chương trình học có thể bao quát tất cả các lĩnh vực phát triển của trẻ như sự phát triển về thể chất; phát triển ngôn ngữ, phát triển cảm xúc và kỹ năng xã hội, nghệ thuật, khoa học và toán học…

Chương trình học nên có sự đa dạng của các hoạt động: trẻ được vận động ngoài trời thường xuyên không và bao nhiêu thời gian mỗi ngày, được trò chuyện và đọc sách, được tham gia vào hoạt động nghệ thuật, có thời gian để tương tác cùng các bạn và anh chị em khác tuổi…

Nhiều bố mẹ thích một chương trình học tập liên tục; dày đặc, nhiều hoạt động có chủ đích từ giáo viên thay vì “cho con chạy lung tung không học hành gì”. Nhưng thực tế, trẻ ở độ tuổi mầm non; đặc biệt trẻ dưới 3 tuổi cần rất nhiều thời gian để chơi tự do; để có thể hoạt động theo sự dẫn dắt nội tại của mình; để có thời gian nghĩ xem mình muốn làm gì và thực hiện các ý tưởng của bản thân.

Nghiên cứu của Hiệp hội quốc gia về vui chơi của Hoa Kỳ (National Institute For Play) khẳng định các hoạt động vui chơi tự do là cửa ngõ để phát triển sinh lực cho trẻ em.

Vui chơi ở đây là loại hình vui chơi tích cực – trong đó trẻ không cần có mục đích rõ ràng; không phải do người lớn lên kế hoạch; có trọng tài hoặc kiểm soát. Nói cách khác, trẻ em được tự do và thoải mái lựa chọn thứ muốn chơi và cách chơi. Việc suy giảm vui chơi tự do và gia tăng các hoạt động có chủ đích giám sát của người lớn được nhà tâm lý học tiến hóa Peter Gray chỉ ra là lý do gia tăng lo lắng và trầm cảm ở trẻ em.

Nhiều nghiên cứu khác nhau khẳng định vui chơi tự do thúc đẩy sự phát triển của võ não; là cốt lõi của trí tưởng tượng và sáng tạo. Thành công của nền giáo dục nổi tiếng của Phần Lan đến từ thời gian vui chơi tự do tích cực thay vì ngồi trong lớp học giờ này qua giờ khác.

8. Nên theo mô hình nào Montessori, Steiner, Reggio Emilia…?

Các con chúng ta đang lớn lên trong giai đoạn các mô hình mầm non khác nhau được áp dụng vào Việt Nam. Sau này có những đứa trẻ sẽ kể với bạn mình rằng: Hồi bé mẹ bảo tớ học trường theo mô hình Highscope; sau đó sang trường theo phương pháp Nhật, còn anh tớ học trường Steiner sau khi học trường Montessori… đảm bảo người bạn sẽ cảm thấy bấn loạn.


Mỗi mô hình mầm non như Montessori hay Steiner đều dựa trên nền tảng lý thuyết đáng tin cậy về tâm lý của trẻ, đều đáp ứng nhu cầu và đảm bảo cho sự phát triển của trẻ; mỗi mô hình có những đặc trưng và thế mạnh riêng. Điều quan trọng là mô hình đó được áp dụng vào thực tế như thế nào; quản lý và giáo viên có hiểu rõ, được đào tạo và có chứng chỉ về mô hình đó không; có được đào tạo thường xuyên không… Không ít trường có chữ Montessori trên cổng nhưng thực tế chỉ là cần câu thu hút phụ huynh, không hề có chuyên môn thực tế.

Khi đến thăm các trường theo mô hình khác nhau, bố mẹ có thể trò chuyện với quản lý chuyên môn để tìm hiểu về đặc trưng của mô hình, trường có giáo viên có chứng chỉ được đào tạo hay có các chương trình đào tạo cho giáo viên không, ai là người chịu trách nhiệm đào tạo…

9. Trẻ có được tự lập trong các hoạt động ở trường không?

Một yếu tố khác bố mẹ cần cân nhắc khi chọn trường cho con là hãy tìm kiếm những môi trường khuyến khích con bạn tự lập. Giáo viên hay bố mẹ làm hộ và bao bọc con quá nhiều tức là đang cản trở sự phát triển của trẻ. Trẻ dành rất nhiều thời gian ở trường học; thích tự làm mọi thứ và có thể tự làm rất nhiều hoạt động phục vụ bản thân như tự xúc ăn; tự cởi giày cất cặp, tự bưng ghế kê giường; tự ngủ, tự đi vệ sinh, tự cất và lấy đồ dùng cá nhân…

LÀM SAO ĐỂ CHỌN TRƯỜNG CHO CON?

1. Hãy tìm hiểu các trường từ trước khi con đi học; trước 6 tháng là một khoảng thời gian khá hợp lý.
2. Bố mẹ có thể tìm hiểu qua các review trên mạng về trường mầm non; nhưng chỉ mang tính tham khảo; vì mình cũng không chắc đó là PR của các trường hay chia sẻ thật của bố mẹ.
3. Chắc chắn bố mẹ nên đến tận nơi các trường mà mình quan tâm để quan sát, trải nghiệm; trao đổi trực tiếp với quản lý, giáo viên và cảm nhận bằng chính trải nghiệm của mình để đưa ra quyết định.
4. Một nguồn thông tin khác đáng tin cậy để chọn trường cho con là hỏi những phụ huynh đang có con theo học tại trường.

Tác giả “LÀM SAO ĐỂ CHỌN TRƯỜNG MẦM NON TỐT CHO CON?”:

Chị Hằng Nguyễn, ThS tâm lý học. Bài đăng trong Nhóm Baby Hub® – Parents Hub (Nuôi dạy trẻ 0-3 tuổi)

Xem thêm:

https://vndepkhoe.com/index.php/2020/12/10/ve-cong-cu-dac-luc-giup-nuoi-duong-nang-luc-tu-duy-cho-tre/

Give a Comment